Deney Okulu Deney Okulu

Evde yapılabilecek deneylerEvde yapılabilecek deneyler

Gök Mavisi

Gök Mavisi
Yapılma Süresi: 10 dk
Zorluk Seviyesi: Basit
Yaş Grubu: 5-10

Işık şüphesiz hayatımızın en önemli parçalarından biridir. Gök mavisi deneyimizde ışığın nasıl farklı açılarda renk değiştirdiğini inceleyeceğiz.

Işık nedir?

Bir ışımanın ışık kaynağından çıktıktan sonra cisimlere çarparak veya direkt olarak yansıması sonucu canlıların görmesini sağlayan olgudur. Hangi ortamda olursa olsun, gece ve gündüz kendiliğinden ışık yayarak görülebilen cisimlere ışık kaynağı denir

Gökyüzü neden mavidir?

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışıklar Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır. Saçılmanın miktarı ışığın dalga boyuna bağlı olarak değişir. Dalga boyu kısaldıkça saçılmanın miktarı artar. Örneğin kısa dalga boylu mavi ışık, uzun dalga boylu kırmızı ışığa göre daha büyük oranda saçılır. Işığın kendi dalga boyundan daha küçük tanecikler tarafından saçılmasını ifade etmek için Rayleigh Saçılması terimi kullanılır. Bu saçılmanın miktarı, ışığın dalga boyunun dördüncü kuvveti ile ters orantılıdır, yani dalga boyu kısaldıkça saçılan ışığın miktarı artar.

Gökyüzünün mavi görünmesi, Güneş’ten gelen farklı renklerdeki (dalga boylarındaki) ışığın farklı oranlarda saçılmasının sonucudur. Güneş gökyüzünde yükseldiği zamanlarda Güneş’ten gelen kısa dalga boylu mavi ışıklar daha uzun dalga boylu renklere göre çok daha fazla saçılarak her yöne dağılır ve bu durum gökyüzünün mavi görünmesine sebep olur. Güneş’in doğuşu ve batışı gibi ufka çok yakın olduğu zamanlardaysa farklı bir durum ortaya çıkar. Güneş ufka yakın olduğunda güneş ışınları atmosferde çok daha fazla yol katederler. Bu yol boyunca kısa dalga boyuna sahip mavi ışıklar çok fazla soğurulma ve saçılmaya uğrar ve sonuç olarak uzun dalga boyuna sahip kırmızı diğer renklere göre gözümüze daha fazla miktarda ulaşır.

Gökkuşağına baktığımızda kırmızıdan yeşile, maviye ve nihayetinde mora kadar geniş bir renk yelpazesi görürüz. Mor ışık en kısa dalga boyuna sahiptir ve saçılma miktarı diğer renklere göre çok daha fazladır. Dolayısıyla gökyüzünün normalde mor görünmesi beklenebilir. Gökyüzünün mor yerine mavi görünmesinin temel nedenlerinden biri gözümüzdeki ışık reseptörlerinin (algılayıcılarının) maviye diğer renklere göre daha duyarlı olmasıdır.

Malzemeler:

  • Su dolu 1 bardak
  • 1 cep feneri
  • Süt

Nasıl Yapılır?

Suyu bulandırmak için bardağa birkaç damla süt dök. Cep fenerini yak ve tam tepeden dik olarak bardağın ağzına, suyun üstüne tut. Suyun rengine dikkatle bak. Ardından ışığı yandan bardağın camına doğru tut ve tekrar suyun rengine bak.

Işık suyun yüzeyine dik bir açıdan vurduğunda su mavimsi bir renk alır. Cep feneri bardağı yandan aydınlattığında ise su pembeleşir ; ışık ise suyun içinde turuncu- sarı görünür.

Peki neden?

Sütle bulandırılmış su, ışığın renklerini farklı şekilde kırar. Dalga boyu kısa olan mavi ışıklar ,dalga boyu uzun olan kırmızı ışığa göre çok daha güçlü dağılır.

Benzer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir