Deney Okulu Deney Okulu

Evde yapılabilecek deneylerEvde yapılabilecek deneyler

Şeker Dansı

Şeker Dansı
Yapılma Süresi: 10 dk
Zorluk Seviyesi: Basit
Yaş Grubu: 5-14
Çayın içine şeker attığınızda nasıl eridiğini incelediniz mi? Erime eylemi nasıl gerçekleşir, şeker dansı deneyimiz ile gözlemleyeceğiz.

Şeker nedir?

Şeker veya çoğu bitkinin bünyesinde bulunur. Fakat bünyesinde ekonomik olarak şeker elde edilebilecek kadar şeker bulunduran iki bitki vardır: Şeker kamışı, Şeker pancarı.

Anavatanı Hindistan ve Arap ülkeleri olan şeker kamışı dünyada tropikal ve yarı tropikal bölgelerde yetiştirilmektedir. Türkiye’de şeker kamışı tarımı yapılmamaktadır. Bunun yerine iklim şartlarının uygunluğundan ve ekonomik olmasından dolayı sadece Şeker pancarından şeker üretimi yapılmaktadır.

Küp şeker nasıl üretilir?

Küp şeker, toz şekeri oluşturan şeker tanecikleri bir araya getirilerek yapılır. Küp şeker üretilen fabrikalarda bu işi yapmak için özel makineler bulunur. Bu makinelerde ilk olarak toz şekerin üzerine bir miktar içme suyu püskürtülür. Bunun sonucunda şeker taneciklerinin bir bölümü çözünür ve yapışkan hale gelir. Kısmen çözünmüş olan şeker tanecikleri küp şeklindeki kalıplara dökülüp sıkıştırılır. Böylece şeker taneciklerinin birbirine tutunması sağlanır. Daha sonra kalıplardaki küp şekerler fırından geçirilerek kurutulur. İçlerindeki su buharlaştıktan sonra da küp şekerler paketlenir.

Erime nedir?

Katı maddenin sıvı hale geçmesi. Bir katı cismin sıcaklığı artırıldığı vakit moleküller arasındaki birbirini çekme kuvveti yavaş yavaş azalır ve belirli bir sıcaklık derecesinden sonra termik (ısı ile ilgili) hareket çekme kuvvetini yener. Katıda bir hal değişikliği başlar. Bu hal değişmesi maddenin kristal veya amorf oluşuna bağlı olarak değişik şekillerde olur. Amorf bir cisimde erime belli bir sıcaklıkta olmaz. Yani erimenin başladığı ve bittiği sıcaklık derecesi arasında bir fark vardır. Onun içindir ki, amorf bir maddenin erime noktasından bahsedilemez. Amorf maddenin sıcaklığı yükseldikçe, giderek yumuşar ve belirsiz bir sıcaklıkta sıvı hale geçer. Mesela cam ve plastikler amorf maddelerdir. Bunların erime noktası yoktur.

Nasıl Yapılır?

Şeker dansı deneyimize öncelikle, küp şekeri dikkatlice suyun yüzeyine bırakarak başlıyoruz ve  kürdanları yuvarlak şekilde etrafına yerleştir.

Küp şeker kürdanları çekecek ve kürdanlar ona doğru hareket edecek.

Peki Neden?

Şeker suda yavaş yavaş erirken şeker çözeltisi dibe iner, çünkü sudan daha ağırdır. Bu da akım oluşturur ve kürdanları ortaya çeker.

İleri okuma: sciencekids

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir